Năm 2025, hoạt động đưa người lao động (NLĐ) Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực, vượt kế hoạch đề ra. Cả nước đã đưa 144.345 lao động đi làm việc ở nước ngoài, vượt 11% so với mục tiêu đặt ra. Các thị trường truyền thống vẫn giữ vai trò chủ đạo, trong đó Nhật Bản tiếp nhận hơn 64.600 lao động, Đài Loan (Trung Quốc) hơn 57.000 lao động và Hàn Quốc trên 11.600 lao động.

Bức tranh thị trường lao động ngoài nước đang có sự dịch chuyển rõ rệt. Bên cạnh các điểm đến quen thuộc tại châu Á, nhiều quốc gia châu Âu như Đức, Ba Lan, Hungary, Romania… đang thu hút ngày càng nhiều lao động Việt Nam, nhất là trong các ngành nghề đòi hỏi kỹ năng và trình độ chuyên môn như điều dưỡng, hộ lý, kỹ thuật. Xu hướng này phản ánh sự chuyển hướng sang các thị trường có mức thu nhập và yêu cầu cao hơn.

Ở góc độ xã hội, nhu cầu đi làm việc ở nước ngoài của người dân, đặc biệt là giới trẻ đang tăng nhanh. Theo đại diện Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Nội vụ), tại nhiều địa phương, xuất khẩu lao động (XKLĐ) không còn là giải pháp tạm thời mà trở thành lựa chọn dài hạn. Không ít học sinh sau khi tốt nghiệp THPT lựa chọn đi làm việc ở nước ngoài thay vì tiếp tục học đại học, với quan điểm tích lũy vốn, kinh nghiệm trước khi quay lại học tập hoặc khởi nghiệp.

Thực tế tại một số địa phương có truyền thống XKLĐ cho thấy, nhiều lao động đã chủ động tìm đến các thị trường mới ở châu Âu, thậm chí là Anh, nhằm cải thiện thu nhập và điều kiện làm việc. Sự dịch chuyển này đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý, dự báo thị trường và bảo vệ NLĐ.

(Ảnh minh họa: Lớp học điều dưỡng cho lao động trước khi đi làm việc tại Nhật Bản.)

 

Để làm được điều này đòi hỏi không chỉ các doanh nghiệp mà ngay cả cơ quan quản lý nhà nước cũng phải tăng cường hỗ trợ công tác đào tạo, dự nguồn lao động. “Về lâu dài nâng cao chất lượng nguồn lao động là nâng cao khả năng cạnh tranh, uy tín thương hiệu của lao động Việt trên thị trường lao động quốc tế. Điều này góp phần tăng thu nhập cho lao động, mang lại lợi thế cho quốc gia”, ông Tân cho biết.

Theo ông Tân, ngoài việc nâng cao chất lượng nguồn lao động trước khi cung ứng đi nước ngoài, tăng cường chất lượng dịch vụ cung ứng lao động thì cơ quan quản lý nhà nước cũng cần có thêm nhiều chính sách khai mở thêm các thị trường mới ở châu Âu, châu Phi... để doanh nghiệp có thêm "sân chơi" và người lao động có thêm cơ hội đi làm việc  ở nước ngoài.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó trưởng phòng Pháp chế kiểm tra (Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ Nội vụ) cho biết, thực tế hiện nay tại nhiều địa phương, xu hướng người lao động chọn nơi đi XKLĐ đã có những thay đổi. Thay vì chỉ tìm tới các thị trường quen thuộc, truyền thống như: Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản... người lao động đã dịch chuyển sang các thị trường châu Âu, Đông Âu. “Tại nhiều tỉnh như: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh... xu hướng NLĐ tìm đến những thị trường mới, có thu nhập cao hơn như Anh, Pháp và một số nước châu Âu, thay vì chỉ tập trung vào Nhật Bản hay Hàn Quốc ngày càng nhiều hơn. Điều này đang đặt ra nhiều bài toán cho công tác quản lý và hoạch định chính sách”, ông Tùng nói.

Năm 2026, Bộ Nội vụ đặt mục tiêu đưa khoảng 112.000 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, tập trung vào các thị trường thu nhập cao, ổn định. Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, đây là con số đã được nghiên cứu kỹ, phù hợp với bối cảnh thực tiễn hiện nay. Tuy nhiên, khối lượng công việc đặt ra là rất lớn, nhất là trong bối cảnh chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo chỉ đạo của Trung ương và Chính phủ, cùng với việc sửa đổi nhiều văn bản pháp luật quan trọng trong lĩnh vực này.

Theo ông Vũ Trường Giang, Quyền Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước, hoạt động XKLĐ của Việt Nam đang chuyển dịch mạnh từ chiều rộng sang chiều sâu, không chỉ chú trọng số lượng mà tập trung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. “Cục Quản lý lao động ngoài nước đang phối hợp với các cơ quan liên quan mở rộng thị trường lao động ra một số các quốc gia châu Âu, châu Phi, Đông Âu... Cùng với mở rộng cơ hội việc làm, công tác đào tạo nghề, bồi dưỡng kỹ năng, giáo dục định hướng và phổ biến pháp luật cho NLĐ trước khi xuất cảnh tiếp tục được coi là giải pháp then chốt. Định hướng này nhằm giúp NLĐ có thu nhập ổn định, làm việc bền vững, đồng thời nâng cao uy tín lao động Việt Nam trên thị trường quốc tế”, ông Giang cho biết.