Đi làm việc ở nước ngoài đang dần trở thành một lựa chọn nghề nghiệp có định hướng rõ ràng hơn đối với nhiều lao động trẻ. Nếu trước đây mục tiêu chủ yếu là cải thiện thu nhập và tích lũy vốn, thì hiện nay người lao động ngày càng quan tâm đến tay nghề ngoại ngữ, kinh nghiệm quốc tế và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.

Đi để tích lũy nhiều hơn tiền bạc:

Quá trình làm việc tại nước ngoài giúp người lao động có cơ hội tiếp cận môi trường làm việc chuyên nghiệp, quy trình sản xuất hiện đại và tác phong công nghiệp.

Sau một thời gian làm việc, những giá trị người lao động có thể tích lũy không chỉ là thu nhập mà còn gồm:

• kỹ năng và kinh nghiệm nghề nghiệp;

• khả năng ngoại ngữ;

• tính kỷ luật và tác phong làm việc;

• khả năng thích nghi trong môi trường đa văn hóa;

• kinh nghiệm làm việc tại doanh nghiệp quốc tế.

Đây là những lợi thế quan trọng để người lao động tiếp tục phát triển nghề nghiệp sau khi kết thúc hợp đồng và trở về Việt Nam.

Thị trường đang thay đổi, người lao động cũng cần thay đổi:

Một xu hướng ngày càng rõ là các thị trường tiếp nhận không chỉ cần lao động đông về số lượng mà ngày càng ưu tiên người có tay nghề thực tế, kinh nghiệm phù hợp, khả năng học hỏi và ý thức kỷ luật tốt.

Điều này đồng nghĩa với việc cơ hội vẫn rộng mở, nhưng tiêu chuẩn tuyển dụng cũng cao hơn. Người lao động không thể chỉ dựa vào sức khỏe hoặc mong muốn đi làm việc ở nước ngoài, mà cần chủ động chuẩn bị năng lực để đáp ứng đúng yêu cầu của từng vị trí.

Đặc biệt với các ngành như cơ khí, hàn, CNC, xây dựng, chế biến thực phẩm, điều dưỡng, kỹ thuật và sản xuất công nghiệp, kinh nghiệm thực tế ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong quá trình tuyển chọn.

Vì vậy, với lao động trẻ, việc học một nghề rõ ràng trước khi đi có thể mang lại lợi thế lớn hơn so với việc chỉ tìm kiếm các công việc phổ thông ngắn hạn.

Chuẩn bị tốt trước khi quyết định

Bên cạnh cơ hội, người lao động trẻ vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn như chi phí ban đầu, hạn chế về ngoại ngữ, tay nghề hoặc thiếu thông tin chính xác về chương trình tuyển dụng.

Trước khi đăng ký, người lao động cần tìm hiểu kỹ:

• Công việc cụ thể sẽ thực hiện;

• Yêu cầu về kinh nghiệm và tay nghề;

• Thị trường và doanh nghiệp tiếp nhận;

• Điều kiện tuyển dụng;

• Nội dung hợp đồng;

• Các khoản chi phí;

• Quyền lợi và nghĩa vụ của mình.

Người lao động cũng không nên đưa ra quyết định chỉ dựa vào mức lương quảng cáo hoặc thông tin truyền miệng trên mạng xã hội.

Một chương trình có mức thu nhập hấp dẫn nhưng công việc không phù hợp với khả năng, sức khỏe hoặc kinh nghiệm thực tế có thể khiến người lao động gặp khó khăn sau khi sang nước ngoài.

Nên lựa chọn công việc phù hợp thay vì chỉ lựa chọn mức lương cao

Khi tìm hiểu một chương trình làm việc ở nước ngoài, người lao động nên đặt ra nhiều câu hỏi hơn ngoài “lương bao nhiêu?”.

Định hướng cho lao động trẻ: đi có mục tiêu, về có nghề Đối với người trẻ, giai đoạn trước khi xuất cảnh nên được coi là thời gian chuẩn bị quan trọng. Người lao động nên ưu tiên ba yếu tố:

Thứ nhất, có một nghề cụ thể.
Tay nghề là nền tảng giúp người lao động tiếp cận những công việc ổn định hơn và có khả năng nâng cao thu nhập theo kinh nghiệm.

Thứ hai, đầu tư ngoại ngữ.
Ngoại ngữ không chỉ phục vụ phỏng vấn mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp nhận hướng dẫn, giao tiếp với quản lý và thích nghi với cuộc sống tại nước sở tại.

Thứ ba, xác định kế hoạch sau khi kết thúc hợp đồng.
Người lao động nên đặt mục tiêu rõ ràng về tài chính, kinh nghiệm và nghề nghiệp để tránh tình trạng trở về nước nhưng không tận dụng được những gì đã tích lũy.

Nếu có kế hoạch tốt, thời gian làm việc ở nước ngoài có thể trở thành một bước đệm quan trọng để người lao động nâng cao giá trị nghề nghiệp của mình.

Từ “đi làm xa” đến xây dựng năng lực nghề nghiệp

Trong bối cảnh thị trường lao động quốc tế ngày càng cạnh tranh, lợi thế bền vững nhất của người lao động không phải chỉ là khả năng chấp nhận công việc khó, mà là tay nghề, kinh nghiệm, ngoại ngữ và thái độ làm việc chuyên nghiệp.

Do đó, xuất khẩu lao động trong giai đoạn hiện nay cần được nhìn nhận theo hướng dài hạn hơn: không chỉ đưa người lao động ra nước ngoài làm việc, mà còn giúp họ tích lũy kỹ năng, nâng cao năng lực và chuẩn bị cho một lộ trình nghề nghiệp tốt hơn trong tương lai.

Với người trẻ, nếu đi đúng thị trường, chọn đúng nghề và chuẩn bị đúng năng lực, khoảng thời gian làm việc ở nước ngoài không chỉ mang lại thu nhập mà còn có thể trở thành một khoản đầu tư quan trọng cho chính bản thân và sự nghiệp sau này.