Những điểm mới đáng chú ý tại Nghị định số 283/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài

Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 15/07/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng chính thức có hiệu lực, đưa ra các chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với nhiều hành vi vi phạm nhằm siết chặt quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Theo quy định mới, người lao động tự ý ở lại nước ngoài trái pháp luật sau khi hết hạn hợp đồng lao động hoặc hợp đồng đào tạo nghề sẽ bị phạt tiền từ 80 đến 100 triệu đồng. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với các trường hợp người lao động bị đe dọa, ép buộc dưới bất kỳ hình thức nào hoặc thuộc diện bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân không có chức năng nhưng vẫn tuyển chọn, thu tiền hoặc lôi kéo, dụ dỗ người lao động Việt Nam ở lại nước ngoài trái phép. Đặc biệt, đối với chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài thực hiện các hoạt động không thuộc phạm vi nhiệm vụ được giao, mức phạt có thể lên tới từ 180 đến 200 triệu đồng cho các hành vi cụ thể như thông tin, quảng cáo, tư vấn tuyển dụng khi không có chức năng; tổ chức tuyển chọn hoặc thu tiền trái phép; cưỡng ép, lôi kéo, dụ dỗ hoặc lừa gạt người lao động ở lại nước ngoài mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự; hoặc giả mạo giấy phép hoạt động dịch vụ.

Bên cạnh đó, nghị định cũng quy định mức phạt từ 5 đến 10 triệu đồng đối với một số hành vi liên quan khác của người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Cụ thể, đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng lao động trực tiếp giao kết khi chưa có văn bản xác nhận việc đăng ký hợp đồng lao động theo quy định sẽ bị phạt từ 80 đến 100 triệu đồng. Đối với chi nhánh doanh nghiệp dịch vụ thực hiện hoạt động đưa người lao động vượt quá phạm vi hoặc thời gian được doanh nghiệp giao theo quy định cũng sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Ngoài hình thức phạt tiền, một số trường hợp vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm hoàn trả khoản tiền đã thu trái pháp luật cùng với khoản tiền lãi tương ứng theo quy định hiện hành.

Việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm này nhằm ngăn ngừa tình trạng lợi dụng hoạt động xuất khẩu lao động để trục lợi cá nhân hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật tại nước sở tại, nhất là khi có nhiều trường hợp đã lợi dụng vấn đề này để thực hiện hành vi phạm tội. Cơ quan chức năng cũng lưu ý rằng không phải cứ đang ở nước ngoài hoặc vi phạm pháp luật ở nước ngoài là mặc nhiên bị áp dụng các mức phạt trên, mà các quy định này được áp dụng cụ thể cho các hành vi và đối tượng được quy định tại Điều 53 của Nghị định số 283/2026/NĐ-CP.